De gasinstallatie: flessen, drukregelaar en gaskeuring

De gasinstallatie is een van de meest gebruikte systemen in een camper. Gas voedt de verwarming, de kookplaat, de boiler en in veel gevallen ook de koelkast. Het is een veilig systeem, zolang het goed is onderhouden en met kennis van zaken wordt gebruikt. In dit artikel leest u hoe de installatie is opgebouwd, van fles tot toestel, en waarom een periodieke controle verstandig is.

Gasflessen: propaan of butaan

In de meeste campers staat een navulbare of te ruilen gasfles in een aparte, geventileerde gasbun. Voor gebruik in Nederland zijn twee gassoorten van belang.

• Propaan blijft ook bij lage temperaturen verdampen, tot ongeveer -40 °C. Daarmee is propaan de juiste keuze voor het najaar, de winter en gebruik op hoogte.
• Butaan stopt met verdampen rond het vriespunt. Bij koud weer levert een butaanfles daardoor onvoldoende gas. Butaan is vooral geschikt voor de zomermaanden.

Voor vrijwel alle reizen in ons klimaat is propaan de veiligste keuze. Wissel een fles altijd met de kraan dicht en alle toestellen uit. Sluit de nieuwe fles handvast aan (niet met kracht), controleer de aansluiting op lekkage met lekzoekspray of sop, en zet de fles rechtop en geborgd vast.

De drukregelaar en de crashsensor

Gas verlaat de fles onder hoge druk. De drukregelaar brengt die druk terug naar de werkdruk van de toestellen. In Nederland is dat 30 mbar. Sommige oudere installaties werken op 50 mbar; verwissel deze waarden nooit, want een verkeerde regelaar kan tot problemen leiden.

Een moderne camperregelaar heeft vaak een crashsensor (slangbreukbeveiliging): bij een ongeval of een plotselinge drukval sluit deze de gastoevoer automatisch af. Sommige installaties hebben daarnaast een slangbreukventiel bij de fles. Deze voorzieningen maken het verantwoord om onderweg toestellen zoals de koelkast op gas te laten werken, mits uw installatie daarvoor is uitgerust.

Ook de regelaar veroudert. Het rubberen membraan binnenin droogt uit. Vervang de regelaar daarom op tijd, doorgaans binnen vijf tot tien jaar en het liefst samen met de slang. De productiedatum staat op de behuizing.

Gasslangen: controleren en op tijd vervangen

De flexibele gasslang verbindt de fles met de vaste leiding. Rubber veroudert, ook zonder zichtbaar gebruik. In Nederland bestaat hiervoor geen wettelijke vervaltermijn, maar de vuistregels zijn duidelijk:

• De BOVAG adviseert de oranje lagedrukslang elke vier jaar te vervangen.
• Fabrikanten houden vaak een termijn van vijf tot tien jaar aan, afhankelijk van type en gebruik.
• Vervang een slang direct bij scheurtjes, verharding, verkleuring of beschadiging, ongeacht de leeftijd.

De productiedatum is meestal op de slang gestempeld. Controleer slang, koppelingen en de regelaar bij elke seizoensstart. Slangen die veel zon of vocht te verduren krijgen, gaan korter mee.

Gaskraan, verdeler en de toestellen

Vanaf de regelaar loopt het gas via een vaste leiding naar een verdeler met aparte kranen per toestel. Zo kunt u een enkel toestel afsluiten en zit er bij de fles altijd een hoofdkraan. Sluit die hoofdkraan tijdens het rijden en bij het stallen.

De bekendste gastoestellen zijn:

• de verwarming en de warmwaterboiler, vaak gecombineerd in één toestel;
• de kookplaat, met een vlambeveiliging die het gas afsluit als de vlam dooft;
• de absorptiekoelkast, die naast 230 volt en 12 volt ook op gas kan koelen.

Laat een vlam nooit onbeheerd branden en kook met voldoende ventilatie.

Ventilatie: gas zakt naar de laagste plek

Propaan en butaan zijn zwaarder dan lucht. Bij een lek zakt het gas naar de vloer. Daarom heeft de gasbun een ventilatierooster in de bodem, zodat ontsnapt gas naar buiten kan. Houd dit rooster altijd vrij en dek het nooit af.

Een gasmelder laag in de leefruimte is een verstandige aanvulling, net als een koolmonoxidemelder bij verbrandingstoestellen.

De gaskeuring: aanbevolen, niet verplicht

In Nederland is een periodieke gaskeuring voor particuliere campers niet wettelijk verplicht met een vaste termijn. Toch is een controle sterk aan te raden, en in de praktijk vaak nodig:

• Verzekeraars kunnen bij schade om aantoonbaar onderhoud vragen. Sommige polissen keren niet uit zonder actuele controle.
• Campings, zeker in het buitenland, kunnen een geldig gascertificaat verlangen. In Duitsland geldt bijvoorbeeld de bekende G607-keuring.

Laat de installatie daarom periodiek nakijken, bijvoorbeeld elke twee jaar, door een erkend camperbedrijf (vaak BOVAG- of FOCWA-aangesloten). Bij de keuring wordt de installatie onder druk gezet om de lekdichtheid te controleren en worden slang, regelaar, kranen en toestellen nagelopen.

Werk aan gas hoort bij een vakman

Gas onder druk vraagt om vakmanschap. Laat het aanleggen, wijzigen of repareren van de gasinstallatie altijd over aan een erkend installateur; dit is geen klus om zelf te improviseren. Zelf mag u wel de fles wisselen, op lekkage controleren en de vervaldata in de gaten houden.

Wilt u weten wanneer de gasinstallatie van een bepaalde camper voor het laatst is gecontroleerd, of een keuring inplannen? Bekijk ons aanbod of neem contact met ons op.